Τι είναι το εμπορικό σήμα;
Το εμπορικό σήμα (trademark) είναι νομική προστασία για την ταυτότητα ενός brand. Μπορεί να είναι μια λέξη, ένα όνομα, ένα λογότυπο, μια ατάκα ή ένα σλόγκαν που ξεχωρίζει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία από τα άλλα. Όταν φτιάχνεις κάτι πρωτότυπο, όπως ένα όνομα επιχείρησης ή ένα λογότυπο, προστατεύεται αυτόματα από πνευματικά δικαιώματα, αλλά για αποκλειστικά δικαιώματα στο όνομα ή στο λογότυπο πρέπει να το κατοχυρώσεις ως εμπορικό σήμα.
Πνευματικά δικαιώματα ή εμπορικό σήμα
Τα πνευματικά δικαιώματα και το εμπορικό σήμα είναι μορφές προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας για το brand σου. Όμως εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς.
Τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν πρωτότυπα έργα, όπως τέχνη, μουσική, λογοτεχνικά έργα και λογισμικό. Ισχύουν αυτόματα όταν φτιάχνεις κάτι πρωτότυπο και σου δίνουν το αποκλειστικό δικαίωμα να αναπαράγεις, να διανέμεις και να αλλάζεις το έργο σου.
Το εμπορικό σήμα, από την άλλη, προστατεύει σύμβολα, ονόματα, λογότυπα και σλόγκαν που ξεχωρίζουν την επιχείρησή σου από τις άλλες. Προστατεύει την ταυτότητα του brand σου, ώστε κανείς άλλος να μη χρησιμοποιεί παρόμοιο σήμα που μπερδεύει τους καταναλωτές. Πρέπει να το κατοχυρώσει το ίδιο το brand.
Με λίγα λόγια, τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν δημιουργικά έργα, ενώ το εμπορικό σήμα προστατεύει την ταυτότητα του brand.
Είδη εμπορικών σημάτων
Πριν σχεδιάσεις να κατοχυρώσεις στοιχεία του brand σου, μάθε τα είδη εμπορικών σημάτων.
Λεκτικό σήμα: Λέξεις ή συνδυασμοί λέξεων που αναγνωρίζουν και ξεχωρίζουν το brand σου, όπως ένα μοναδικό όνομα επιχείρησης.
Απεικονιστικό σήμα: Λογότυπα ή γραφικές αναπαραστάσεις του brand σου, όπως ένα σύμβολο ή ένα σχέδιο.
Σύνθετο σήμα: Συνδυασμός λέξεων ή λέξεων και γραφικών που αναγνωρίζει ένα brand.
Ηχητικό σήμα: Συγκεκριμένοι ήχοι που συνδέονται με το brand σου. Μπορεί να είναι ένα ηχητικό λογότυπο, ένα jingle ή μουσική που έχεις ως ταυτότητα του brand.
Εμπορική εμφάνιση (trade dress): Η εμφάνιση της συσκευασίας που έχεις σχεδιάσει για τα προϊόντα σου.
Γιατί είναι σημαντικό το εμπορικό σήμα;
Έχεις δει brands που ξεκίνησαν πολύ νωρίς και άλλαξαν όνομα επειδή ένα άλλο brand κατοχύρωσε το ίδιο όνομα; Γι' αυτό είναι σημαντικό το εμπορικό σήμα. Έχεις τη δική σου ταυτότητα και κανείς δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει. Δες μερικούς λόγους.
Προστατεύει το brand σου: Το εμπορικό σήμα εμποδίζει άλλες επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν παρόμοια ονόματα ή λογότυπα, που θα έφερναν μπέρδεμα και θα έβλαπταν την ταυτότητα του brand σου.
Σου δίνει νομικό δικαίωμα: Ένα κατοχυρωμένο σήμα σου δίνει το νομικό δικαίωμα να σταματήσεις άλλους από το να χρησιμοποιούν το όνομα ή το λογότυπό σου χωρίς τη συγκατάθεσή σου.
Γίνεται περιουσιακό στοιχείο: Ένα εμπορικό σήμα ανεβάζει την αξία της επιχείρησής σου όταν θέλεις να την πουλήσεις ή να την επεκτείνεις, αφού έχει χτίσει αξιοπιστία.
Ενισχύει την παρουσία του brand: Έχεις ψάξει ποτέ ρούχα από ένα συγκεκριμένο brand; Αυτό ακριβώς κάνει το εμπορικό σήμα. Χτίζει μοναδική παρουσία και αυξάνει την πίστη των πελατών στο brand σου.
Πώς κατοχυρώνεις το brand σου ως εμπορικό σήμα;
Η κατοχύρωση είναι απλή διαδικασία, αλλά θέλει προσοχή σε κάποιες λεπτομέρειες. Δες πώς γίνεται βήμα προς βήμα.
Βήμα 1: Διάλεξε το στοιχείο του brand που θέλεις να κατοχυρώσεις.
Μπορεί να είναι το όνομα, το λογότυπο, ένας ήχος ή οτιδήποτε ανήκει μόνο στο brand σου. Φρόντισε να είναι πρωτότυπο και να ξεχωρίζει το brand σου από τα άλλα. Απόφυγε γενικά στοιχεία.
Βήμα 2: Κάνε έρευνα εμπορικών σημάτων
Η προστασία σε μία χώρα δεν επεκτείνεται αυτόματα σε άλλες. Αν θέλεις να δραστηριοποιηθείς διεθνώς, πρέπει να κάνεις αίτηση προστασίας σε κάθε χώρα όπου θέλεις να έχεις δουλειές.
Αν δραστηριοποιείσαι μόνο στην Ολλανδία ή στην Ευρώπη, μπορείς να ψάξεις στη βάση του Benelux Trademark Office (για Ολλανδία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο) ή στη βάση του EUIPO (για προστασία σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση)
Βήμα 3: Κάνε την αίτηση για το εμπορικό σήμα
Ξεκίνα με αίτηση για περιφερειακή προστασία. Για παράδειγμα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορείς να καταθέσεις σήμα στο EUIPO που καλύπτει όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Για διεθνή κατάθεση, χρησιμοποίησε το σύστημα της Μαδρίτης. Το Πρωτόκολλο της Μαδρίτης σου επιτρέπει να κάνεις μία αίτηση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO) για να κατοχυρώσεις το σήμα σου σε πολλές χώρες. Είναι οικονομικός τρόπος για διεθνή προστασία.
Βήμα 4: Παρακολούθησε και διατήρησε το σήμα σου
Παρακολούθησε ποιος προσπαθεί να παραβεί τους κανόνες και να χρησιμοποιήσει το σήμα σου. Αν κάποιος χρησιμοποιήσει παρόμοιο σήμα, κινήσου νομικά. Τα εμπορικά σήματα πρέπει να ανανεώνονται τακτικά (συνήθως κάθε 10 χρόνια) για να μένουν προστατευμένα. Φρόντισε να τα ανανεώνεις έγκαιρα.
Με την κατοχύρωση του σήματος, εξασφαλίζεις αποκλειστικά δικαιώματα στο brand σου και εμποδίζεις άλλους να το χρησιμοποιούν. Τα εμπορικά σήματα είναι μόνο ένα κομμάτι της προστασίας της πνευματικής σου ιδιοκτησίας. Καλό είναι να καταλάβεις επίσης τι είναι τα πνευματικά δικαιώματα και πώς λειτουργούν τα δικαιώματα χρήσης εικόνων, για να είναι όλη η online παρουσία σου νομικά ασφαλής. Ακολούθησε τα βήματα που προτείναμε για να κατοχυρώσεις το brand σου. Για την πλήρη εικόνα της online παρουσίας σου, διάβασε τον βασικό οδηγό μας για το τι είναι μια ιστοσελίδα και γιατί τη χρειάζεσαι.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια η διαφορά ανάμεσα σε εμπορικό σήμα και δίπλωμα ευρεσιτεχνίας;
Το εμπορικό σήμα προστατεύει την ταυτότητα του brand, όπως ονόματα, λογότυπα και σλόγκαν. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (patent) προστατεύει εφευρέσεις, διαδικασίες ή σχέδια. Τα εμπορικά σήματα ισχύουν όσο τα ανανεώνεις και τα χρησιμοποιείς. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας λήγουν μετά από ορισμένο διάστημα, συνήθως 20 χρόνια. Αν χτίζεις brand, το εμπορικό σήμα προστατεύει το πώς σε αναγνωρίζουν.
Πόσο χρόνο θέλει η κατοχύρωση ενός εμπορικού σήματος;
Εξαρτάται από τη χώρα και από το πόσο σύνθετη είναι η αίτησή σου. Στην ΕΕ, η κατοχύρωση μέσω EUIPO θέλει συνήθως 4 έως 6 μήνες, αν δεν υπάρξουν αντιρρήσεις. Η διεθνής κατοχύρωση μέσω του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης μπορεί να θέλει 12 έως 18 μήνες. Ξεκίνα νωρίς, ώστε το brand σου να είναι προστατευμένο πριν μεγαλώσεις.
Μπορώ να κατοχυρώσω όνομα επιχείρησης που ήδη χρησιμοποιεί άλλη εταιρεία;
Μόνο αν η άλλη εταιρεία δεν το έχει κατοχυρώσει ως σήμα στην περιοχή ή στον κλάδο σου. Πριν την αίτηση, κάνε σοβαρή έρευνα στις σχετικές βάσεις. Αν το όνομα είναι ήδη κατοχυρωμένο για παρόμοιο προϊόν ή υπηρεσία στην αγορά σου, θα πρέπει να διαλέξεις άλλο όνομα για να αποφύγεις νομικά προβλήματα.
Χρειάζομαι εμπορικό σήμα αν δουλεύω μόνο online;
Ναι. Οι online επιχειρήσεις κινδυνεύουν από αντιγραφή του brand όσο και οι offline. Κάποιος μπορεί να κατοχυρώσει παρόμοιο όνομα ή λογότυπο και να μπερδέψει τους πελάτες σου. Το εμπορικό σήμα σου δίνει το νομικό δικαίωμα να τον σταματήσεις. Ενισχύει επίσης την αξιοπιστία σου, όταν οι πελάτες βλέπουν ότι το brand σου είναι επίσημα κατοχυρωμένο.
Πόσο κοστίζει η κατοχύρωση ενός brand;
Το κόστος διαφέρει ανά περιοχή. Η αίτηση στο EUIPO ξεκινά από περίπου €850 για μία κλάση προϊόντων ή υπηρεσιών. Η αίτηση μέσω του Πρωτοκόλλου της Μαδρίτης για πολλές χώρες κοστίζει περισσότερο, ανάλογα με το πόσες χώρες διαλέγεις. Η επένδυση είναι μικρή σε σύγκριση με το κόστος ενός rebranding, αν κάποιος άλλος κατοχυρώσει πρώτος το όνομά σου.
Βοηθά το WEMASY στο branding και την ταυτότητα του brand;
Ναι. Το WEMASY δεν κάνει το ίδιο την κατοχύρωση σήματος, αλλά ο δημιουργός ιστοσελίδων σε βοηθά να χτίσεις επαγγελματική online ταυτότητα. Φτιάχνεις ιστοσελίδα με το λογότυπο, τα χρώματα και το domain σου. Μια δυνατή online παρουσία, μαζί με κατοχυρωμένο σήμα, δίνει στο brand σου την αξιοπιστία και την προστασία που χρειάζεται για να μεγαλώσει.
