Τι γίνεται όταν κάποιος εγγράφει ένα όνομα domain που ταιριάζει με το εμπορικό σου σήμα και αρνείται να στο παραδώσει; Παίρνεις δικηγόρο. Κάνεις αγωγή. Περνάς μήνες, κάποτε και χρόνια, σε δικαστήριο για μια διεύθυνση web, ενώ η άλλη πλευρά συνεχίζει να τη χρησιμοποιεί. Σε όλη τη δεκαετία του 1990, αυτή ήταν η μόνη επιλογή των κατόχων εμπορικών σημάτων, καθώς το cybersquatting εξαπλωνόταν στο διαδίκτυο.
Το 1999, το ICANN εισήγαγε την Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy (UDRP) για να το αλλάξει αυτό. Το UDRP είναι μια δομημένη διαδικασία που επιτρέπει στους κατόχους εμπορικών σημάτων να ανακτούν ονόματα domain χωρίς δικαστήριο. Και οι δύο πλευρές καταθέτουν τα επιχειρήματά τους σε ένα ανεξάρτητο πάνελ ειδικών, που εξετάζει τα στοιχεία και αποφασίζει, συνήθως μέσα σε περίπου 60 ημέρες.
Αυτό το άρθρο εξηγεί πώς λειτουργεί το UDRP από την αρχή ως το τέλος, τι πρέπει να αποδείξεις για να κερδίσεις μια υπόθεση, ποια αποτελέσματα είναι πιθανά και πού έχει όρια η διαδικασία.
Τι σημαίνει το UDRP;
Το UDRP σημαίνει Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy. Είναι ένα σύνολο κανόνων που δημιούργησε το ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) και που συμφωνεί να ακολουθεί κάθε registrar. Όταν εγγράφεις ένα όνομα domain μέσω οποιουδήποτε διαπιστευμένου registrar, αποδέχεσαι αυτόματα το UDRP ως μέρος της συμφωνίας εγγραφής.
Η λέξη «uniform» (ενιαίο) είναι σημαντική εδώ. Πριν υπάρξει αυτή η πολιτική, δεν υπήρχε τυποποιημένη διαδικασία για τη διαχείριση διαφορών domain ανάμεσα σε διαφορετικούς registrars και χώρες. Το UDRP δημιούργησε ένα ενιαίο, συνεπές πλαίσιο που ισχύει για όλα τα generic top-level domains (.com, .net, .org και όλες τις νεότερες καταλήξεις όπως .online και .shop) και για πολλά domains κωδικού χώρας.
Γιατί δημιουργήθηκε το UDRP;
Στα μέσα με τέλη της δεκαετίας του 1990, το διαδίκτυο μεγάλωνε γρήγορα και οι εγγραφές domain εκτοξεύονταν. Μαζί με αυτή την ανάπτυξη ήρθε ένα κύμα ανθρώπων που εγγράφαν ονόματα domain ίδια με γνωστά εμπορικά σήματα και μετά προσπαθούσαν να τα πουλήσουν πίσω στους κατόχους σε φουσκωμένες τιμές. Αυτή η πρακτική έγινε γνωστή ως cybersquatting.
Οι κάτοχοι εμπορικών σημάτων που ήθελαν να ανακτήσουν αυτά τα domains είχαν μόνο έναν δρόμο. Έπρεπε να κάνουν αγωγή, να προσλάβουν δικηγόρους και να περιμένουν το δικαστικό σύστημα να επεξεργαστεί την υπόθεση. Σε μια διεθνή διαφορά, η πολυπλοκότητα πολλαπλασιαζόταν. Μια εταιρεία από μια χώρα έπρεπε να κινηθεί στο νομικό σύστημα όποιας χώρας ζούσε ο κάτοχος του domain.
Το ICANN εισήγαγε το UDRP το 1999 για να λύσει αυτό το πρόβλημα. Η πολιτική δημιούργησε μια απλοποιημένη διοικητική διαδικασία, όπου οι διαφορές μπορούν να επιλυθούν από εξειδικευμένα πάνελ, χωρίς το κόστος και την καθυστέρηση της παραδοσιακής δικαστικής διαδικασίας.
Ποιος μπορεί να καταθέσει καταγγελία UDRP;
Το UDRP είναι σχεδιασμένο ειδικά για κατόχους εμπορικών σημάτων. Δεν μπορείς να καταθέσεις καταγγελία απλώς επειδή θέλεις ένα όνομα domain ή επειδή είχες πρώτος την ιδέα για ένα όνομα. Πρέπει να κατέχεις εμπορικό σήμα (κατοχυρωμένο ή καθιερωμένο μέσω τεκμηριωμένης χρήσης) που σχετίζεται με το συγκεκριμένο domain. Αν δεν είσαι σίγουρος ότι η χρήση του ονόματός σου από κάποιον άλλον αποτελεί παραβίαση, ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι να καταλάβεις αν μπορεί κάποιος να κατοχυρώσει το domain σου ως εμπορικό σήμα.
Για να καταθέσεις, υποβάλλεις την καταγγελία σου σε έναν από τους εγκεκριμένους από το ICANN παρόχους επίλυσης διαφορών. Οι κυριότεροι είναι ο WIPO (World Intellectual Property Organization), το Forum (πρώην National Arbitration Forum), το Asian Domain Name Dispute Resolution Centre και το Czech Arbitration Court.
Διαλέγεις εσύ ποιον πάροχο θα χρησιμοποιήσεις και πληρώνεις το τέλος κατάθεσης απευθείας σε αυτόν. Τα τέλη διαφέρουν ανά πάροχο και ανάλογα με το πόσα domains εμπλέκονται, αλλά το κόστος είναι σημαντικά χαμηλότερο από τη δικαστική οδό.
Τι πρέπει να αποδείξεις;
Για να κερδίσεις μια υπόθεση UDRP πρέπει να αποδείξεις και τα τρία παρακάτω στοιχεία. Αν αποτύχει ένα από αυτά, η καταγγελία απορρίπτεται. Δεν υπάρχουν μερικές νίκες.
Το domain είναι πανομοιότυπο ή παραπλανητικά παρόμοιο με το εμπορικό σου σήμα
Το πρώτο τεστ είναι απλό. Το όνομα domain πρέπει να ταιριάζει ακριβώς ή να είναι αρκετά κοντά στο εμπορικό σου σήμα ώστε να μπερδεύει. Μικρές αλλαγές στην ορθογραφία, προσθήκη παύλων ή διαφορετικές καταλήξεις δεν κάνουν ένα domain αρκετά διαφορετικό για να περάσει αυτό το τεστ. Αν κάποιος εγγράψει το «your-brand-name.com» και εσύ κατέχεις το εμπορικό σήμα «Your Brand Name», αυτό είναι παραπλανητικά παρόμοιο.
Ο κάτοχος της εγγραφής δεν έχει νόμιμο συμφέρον στο domain
Το δεύτερο στοιχείο ρωτά αν αυτός που εγγράψε το domain έχει κάποιον πραγματικό λόγο να το κατέχει. Νόμιμα συμφέροντα μπορεί να είναι η χρήση του domain για καθιερωμένη ιστοσελίδα πριν προκύψει η διαφορά, το να είναι γνωστός με το όνομα του domain ή η μη εμπορική θεμιτή χρήση του domain.
Ως καταγγέλλων, παρουσιάζεις την υπόθεσή σου για το γιατί ο κάτοχος δεν έχει νόμιμο λόγο να κρατά το domain. Το βάρος περνά μετά στον κάτοχο, που πρέπει να δείξει ότι έχει. Αν ο κάτοχος δεν μπορεί να δείξει εύλογη σχέση με το όνομα, το στοιχείο αυτό πληρούται.
Το domain εγγράφηκε και χρησιμοποιείται με κακή πίστη
Το τρίτο στοιχείο είναι συχνά το πιο αμφισβητούμενο. Πρέπει να δείξεις ότι το domain και εγγράφηκε και χρησιμοποιείται με κακή πίστη. Η πολιτική UDRP απαριθμεί αρκετές ενδείξεις κακής πίστης.
- Εγγραφή του domain κυρίως για να πουληθεί στον κάτοχο του εμπορικού σήματος (ή σε ανταγωνιστή) με κέρδος
- Εγγραφή του domain για να εμποδιστεί ο κάτοχος του εμπορικού σήματος να χρησιμοποιήσει το δικό του όνομα online, ειδικά αν υπάρχει μοτίβο τέτοιας συμπεριφοράς
- Εγγραφή του domain για να διαταραχθεί η λειτουργία ενός ανταγωνιστή
- Χρήση του domain για να προσελκύονται επισκέπτες δημιουργώντας σύγχυση με το εμπορικό σήμα και στη συνέχεια κέρδος από αυτή την επισκεψιμότητα
Οι ενδείξεις αυτές είναι παραδείγματα, όχι εξαντλητική λίστα. Τα πάνελ μπορούν να βρουν κακή πίστη και με βάση άλλες περιστάσεις. Η βασική απαίτηση όμως είναι ότι και η εγγραφή και η χρήση πρέπει να γίνονται με κακή πίστη. Αν κάποιος εγγράψε το domain αθώα πριν από χρόνια και μόνο αργότερα άρχισε να το χρησιμοποιεί με προβληματικό τρόπο, η υπόθεση γίνεται δυσκολότερη να αποδειχθεί.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία UDRP βήμα βήμα;
Το UDRP ακολουθεί μια δομημένη διαδικασία με σαφείς προθεσμίες σε κάθε στάδιο.
Κατάθεση της καταγγελίας
Ο κάτοχος του εμπορικού σήματος (καταγγέλλων) υποβάλλει επίσημη καταγγελία σε έναν από τους εγκεκριμένους παρόχους επίλυσης διαφορών. Η καταγγελία πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία κυριότητας του εμπορικού σήματος, εξήγηση για το γιατί το domain είναι πανομοιότυπο ή παραπλανητικά παρόμοιο, επιχειρήματα για το γιατί ο κάτοχος δεν έχει νόμιμο συμφέρον και στοιχεία κακής πίστης στην εγγραφή και στη χρήση.
Ειδοποίηση του κατόχου του domain
Όταν ο πάροχος επιβεβαιώσει ότι η καταγγελία είναι πλήρης και το τέλος έχει πληρωθεί, ειδοποιεί τον κάτοχο του domain (καθ' ου) και προωθεί την καταγγελία. Ο registrar κλειδώνει επίσης το domain σε αυτό το σημείο, ώστε να μην μπορεί να μεταφερθεί ή να διαγραφεί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
Η περίοδος απάντησης
Ο καθ' ου έχει 20 ημέρες για να καταθέσει απάντηση. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να δοθεί σύντομη παράταση έως τέσσερις επιπλέον ημέρες. Η απάντηση είναι προαιρετική, αλλά αν δεν απαντήσεις, σχεδόν πάντα βγαίνει απόφαση υπέρ του καταγγέλλοντος. Αν κατέχεις ένα domain και λάβεις καταγγελία UDRP, η απάντηση με στοιχεία του νόμιμου συμφέροντός σου είναι κρίσιμη.
Ορισμός πάνελ και εξέταση
Μετά τη λήξη της προθεσμίας απάντησης (είτε κατατέθηκε απάντηση είτε όχι), ο πάροχος ορίζει πάνελ. Η προεπιλογή είναι ένας μοναδικός διαιτητής, αλλά κάθε πλευρά μπορεί να ζητήσει τριμελές πάνελ. Το πάνελ εξετάζει όλο το υλικό που κατατέθηκε. Δεν υπάρχουν ακροάσεις, μάρτυρες ή ζωντανές καταθέσεις. Ολόκληρη η απόφαση βασίζεται στα γραπτά υπομνήματα.
Η απόφαση
Το πάνελ εκδίδει γραπτή απόφαση, συνήθως μέσα σε 14 ημέρες από τον ορισμό του. Ολόκληρη η διαδικασία από την κατάθεση ως την απόφαση διαρκεί συνήθως περίπου 60 ημέρες. Μόλις δημοσιευτεί η απόφαση, ο registrar έχει 10 εργάσιμες ημέρες για να την εφαρμόσει, εκτός αν η ηττημένη πλευρά καταθέσει προσφυγή στα δικαστήρια μέσα σε αυτό το διάστημα.
Ποια αποτελέσματα είναι πιθανά;
Το πάνελ μπορεί να διατάξει ένα από τρία αποτελέσματα.
- Μεταφορά. Το domain μεταφέρεται από τον κάτοχο στον καταγγέλλοντα. Αυτό είναι το πιο συνηθισμένο αποτέλεσμα όταν κερδίζει ο καταγγέλλων.
- Ακύρωση. Η εγγραφή του domain ακυρώνεται εντελώς. Αυτό είναι λιγότερο συνηθισμένο και συμβαίνει συνήθως όταν ο καταγγέλλων δεν θέλει το domain αλλά θέλει να το αφαιρέσει από τον κάτοχο.
- Απόρριψη της καταγγελίας. Το πάνελ κρίνει ότι ο καταγγέλλων δεν απέδειξε και τα τρία απαιτούμενα στοιχεία και το domain μένει στον τωρινό κάτοχο.
Ένα σημαντικό πράγμα που δεν μπορεί να κάνει το UDRP είναι να επιδικάσει χρήματα. Δεν υπάρχουν αποζημιώσεις, χρηματικές ποινές ή αποζημίωση για νομικά έξοδα. Οι μόνες θεραπείες είναι η μεταφορά ή η ακύρωση του ίδιου του domain.
Πώς διαφέρει το UDRP από το δικαστήριο;
Το UDRP δεν αντικαθιστά το δικαστικό σύστημα. Είναι εναλλακτική σε αυτό για έναν συγκεκριμένο, στενό τύπο διαφοράς. Να πώς συγκρίνονται.
- Ταχύτητα. Μια υπόθεση UDRP διαρκεί περίπου 60 ημέρες. Οι δικαστικές υποθέσεις για διαφορές domain μπορεί να πάρουν μήνες ή χρόνια.
- Κόστος. Τα τέλη κατάθεσης UDRP είναι ένα κλάσμα του κόστους μιας δικαστικής διαδικασίας. Δεν απαιτείται δικηγόρος (αν και πολλοί καταγγέλλοντες χρησιμοποιούν).
- Εύρος. Το UDRP αντιμετωπίζει μόνο τα τρία στοιχεία που αναφέρθηκαν παραπάνω. Τα δικαστήρια μπορούν να εξετάσουν πολύ ευρύτερο φάσμα νομικών αξιώσεων, όπως αθέμιτο ανταγωνισμό, δυσφήμιση και απάτη.
- Θεραπείες. Το UDRP μπορεί μόνο να μεταφέρει ή να ακυρώσει ένα domain. Τα δικαστήρια μπορούν να επιδικάσουν χρηματικές αποζημιώσεις, προσωρινές διαταγές και άλλη ανακούφιση.
- Οριστικότητα. Μια απόφαση UDRP δεν είναι οριστική με τη νομική έννοια. Κάθε πλευρά μπορεί να προσφύγει στα δικαστήρια αφού τελειώσει η διαδικασία UDRP. Αν η ηττημένη πλευρά καταθέσει αγωγή μέσα σε 10 εργάσιμες ημέρες από την απόφαση, ο registrar δεν θα εφαρμόσει την απόφαση UDRP μέχρι να επιλυθεί η δικαστική υπόθεση.
Για απλές περιπτώσεις cybersquatting με σαφή στοιχεία, το UDRP είναι συνήθως ο καλύτερος δρόμος. Για σύνθετες διαφορές με ανταγωνιστικές νόμιμες αξιώσεις σε ένα όνομα, ή όταν χρειάζεσαι οικονομική αποζημίωση, μπορεί να χρειαστεί το δικαστήριο.
Ποια είναι τα όρια του UDRP;
Το UDRP είναι ισχυρό για αυτό που σχεδιάστηκε να αντιμετωπίζει, αλλά έχει σαφή όρια.
- Δεν μπορεί να επιδικάσει αποζημιώσεις ή οικονομική αποζημίωση οποιουδήποτε είδους
- Λειτουργεί μόνο σε υποθέσεις που αφορούν κακή πίστη. Αν και οι δύο πλευρές έχουν νόμιμη αξίωση σε ένα όνομα, το UDRP δεν θα λύσει αυτή τη σύγκρουση
- Ο καθ' ου μπορεί ακόμα να καταθέσει προσφυγή στα δικαστήρια μετά την απόφαση, κάτι που καθυστερεί την εφαρμογή
- Δεν ισχύει για όλα τα domains κωδικού χώρας. Κάποιες χώρες έχουν δικά τους συστήματα επίλυσης διαφορών
- Είναι σχεδιασμένο για κατόχους εμπορικών σημάτων. Αν δεν κατέχεις εμπορικό σήμα που σχετίζεται με το domain, δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις το UDRP
Αυτά τα όρια αξίζει να τα κατανοήσεις πριν αποφασίσεις ποιον δρόμο θα πάρεις. Για κατόχους εμπορικών σημάτων που αντιμετωπίζουν σαφές cybersquatting, το UDRP είναι ένα αποδεδειγμένο, αποτελεσματικό εργαλείο. Για οτιδήποτε πιο σύνθετο, η συμβουλή ενός νομικού για τις δικαστικές επιλογές ή για τον Anticybersquatting Consumer Protection Act (ACPA) μπορεί να είναι η καλύτερη κίνηση.
Πώς σε βοηθά το WEMASY να προστατεύσεις το domain σου;
Η προστασία του domain σου ξεκινά με την επιλογή του σωστού ονόματος και τη σωστή ρύθμισή του από την αρχή. Ο Δημιουργός ιστοσελίδων του WEMASY σου επιτρέπει να φτιάξεις τις δικές σου σελίδες στην ιστοσελίδα σου.
Αν ξεκινάς ένα νέο brand και θέλεις να κατοχυρώσεις το domain σου ως εμπορικό σήμα, μια ενεργή, εδραιωμένη ιστοσελίδα συνδεδεμένη με το domain χτίζει το είδος τεκμηριωμένης χρήσης που αναζητούν τα γραφεία εμπορικών σημάτων και τα πάνελ διαφορών. Δες τις επιλογές πακέτων στη σελίδα με τις τιμές.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορείς να καταθέσεις καταγγελία UDRP αν δεν έχεις κατοχυρωμένο εμπορικό σήμα;
Ναι, αλλά η υπόθεσή σου είναι δυσκολότερη να αποδειχθεί. Το UDRP δέχεται καταγγελίες βάσει μη κατοχυρωμένων (common law) δικαιωμάτων εμπορικού σήματος, αλλά πρέπει να προσκομίσεις ισχυρά στοιχεία ότι το όνομα συνδέεται με το brand σου μέσω τεκμηριωμένης, συνεχούς χρήσης. Ένα κατοχυρωμένο εμπορικό σήμα κάνει τη διαδικασία σημαντικά πιο απλή. Με τον Δημιουργό ιστοσελίδων του WEMASY μπορείς να φτιάξεις τις δικές σου σελίδες στην ιστοσελίδα σου.
Πόσο παίρνει η εφαρμογή μιας απόφασης UDRP;
Αφού το πάνελ δημοσιεύσει την απόφασή του, ο registrar έχει 10 εργάσιμες ημέρες για να την εκτελέσει. Αν η ηττημένη πλευρά καταθέσει προσφυγή στα δικαστήρια μέσα σε αυτό το διάστημα, η εφαρμογή παύει μέχρι να επιλυθεί η δικαστική υπόθεση. Στις περισσότερες περιπτώσεις όπου δεν κατατίθεται προσφυγή, η μεταφορά ή η ακύρωση γίνεται μέσα σε δύο εβδομάδες από την απόφαση.
Μπορεί ο κάτοχος του domain να αντιδράσει αφού χάσει μια υπόθεση UDRP;
Ναι. Το UDRP δεν εμποδίζει καμία πλευρά να πάει στα δικαστήρια. Αν ο κάτοχος πιστεύει ότι η απόφαση ήταν λάθος, μπορεί να καταθέσει αγωγή μέσα σε 10 εργάσιμες ημέρες από την απόφαση, για να σταματήσει τη μεταφορά του domain. Το δικαστήριο εξετάζει τότε την υπόθεση ανεξάρτητα και εκδίδει τη δική του κρίση.
Τι είναι το reverse domain name hijacking;
Το reverse domain name hijacking είναι όταν ένας κάτοχος εμπορικού σήματος καταθέτει καταγγελία UDRP με κακή πίστη, προσπαθώντας να πάρει ένα domain από κάποιον που έχει νόμιμο δικαίωμα σε αυτό. Αν το πάνελ κρίνει ότι η καταγγελία κατατέθηκε με κακή πίστη, μπορεί να κηρύξει τον καταγγέλλοντα ένοχο reverse domain name hijacking. Αυτό δεν οδηγεί σε ποινές, αλλά καταγράφεται στην απόφαση και μπορεί να βλάψει τη φήμη του καταγγέλλοντος σε μελλοντικές διαφορές.
Ισχύει το UDRP για domains κωδικού χώρας όπως .uk ή .de;
Εξαρτάται από τη χώρα. Κάποια registries domains κωδικού χώρας έχουν υιοθετήσει το UDRP ή χρησιμοποιούν τροποποιημένη εκδοχή του. Άλλα έχουν εντελώς δικά τους συστήματα επίλυσης διαφορών. Πριν καταθέσεις, έλεγξε αν η συγκεκριμένη κατάληξη κωδικού χώρας καλύπτεται από το UDRP ή απαιτεί διαφορετική διαδικασία μέσω του registry της χώρας.